Fróðleikur · Rafmagnsöryggi

Rafmagnsöryggi á heimilinu

Lítil aðgát kemur í veg fyrir stór óhöpp. Hér eru viðvörunarmerkin sem þú átt að þekkja, einfaldar varúðarráðstafanir og leiðbeiningar um hvenær rétt er að kalla til löggiltan rafvirkja.

4 mín lestur · Uppfært í júní 2026

Viðvörunarmerki sem ber að taka alvarlega

Rafkerfi gefa yfirleitt frá sér viðvaranir áður en illa fer. Ef þú tekur eftir einhverju af eftirfarandi skaltu láta skoða það fyrr en síðar.

Flöktandi ljós

Ljós dofna eða flökta þegar stærri tæki fara í gang.

Heitar innstungur

Innstungur, rofar eða klær eru heit viðkomu eða mislituð.

Bruna- eða rafmagnslykt

Sérkennileg lykt nálægt töflu, innstungum eða tækjum.

Útsláttur aftur og aftur

Lekaliði eða öryggi slær út ítrekað án sýnilegrar ástæðu.

Neistar í sambandi

Neistaflug eða smellir þegar tæki er sett í samband.

Suð frá töflu

Lágt suð eða smellir frá töflunni eða innstungum.

Daglegar varúðarráðstafanir

Flest rafmagnsóhöpp á heimilum má rekja til einfaldra atriða sem auðvelt er að forðast.

Ekki ofhlaða fjöltengi — sér í lagi með hitatækjum eins og ofnum, hraðsuðukötlum og þurrkurum.
Skiptu út skemmdum snúrum og klóm í stað þess að teipa yfir eða nota áfram.
Haltu rafmagni frá vatni — aukin aðgát á baðherbergi, í eldhúsi og utandyra.
Taktu í klóna, ekki snúruna þegar þú aftengir tæki.
Settu öryggistappa í lausar innstungur þar sem ung börn eru.
Veldu vottuð tæki með CE-merkingu frá viðurkenndum söluaðilum.

Lekaliðinn — prófaðu hann reglulega

Lekaliðinn (RCD) er ein mikilvægasta öryggisvörn heimilisins. Hann rýfur strauminn á sekúndubrotum ef leki verður og getur komið í veg fyrir alvarlegt raflost.

Einföld mánaðarleg prófun

Á töflunni er hnappur merktur T eða Test. Þegar ýtt er á hann á lekaliðinn að slá strauminn samstundis af. Gerist það ekki — eða slær hann út án skýringar — er ástæða til að láta löggiltan rafvirkja skoða kerfið.

Öryggi við rafbílahleðslu

Hleðsla rafbíla setur mikið og langvarandi álag á rafkerfið, meira en flest önnur heimilisnotkun.

Notaðu frekar sérstaka hleðslustöð en venjulega heimilisinnstungu til lengri tíma.
Notaðu aðeins hleðslubúnað sem ætlaður er bílnum og er rétt uppsettur.
Láttu löggiltan rafvirkja setja upp hleðslustöð og meta hvort taflan ráði við álagið.

Hvenær á að kalla til löggiltan rafvirkja

Föst raflögn er alltaf fagmannsverk

Á Íslandi mega aðeins löggiltir rafvirkjar vinna við fastar lagnir, töflur og tengingar. Það er bæði lögbundið og fyrst og fremst öryggisatriði — opnaðu því aldrei töfluna eða reyndu að gera við lagnir sjálf/ur.

Þegar eitthvert viðvörunarmerkjanna hér að ofan kemur upp
Við nýlagnir, viðbætur eða stækkun á töflu
Við uppsetningu hleðslustöðvar fyrir rafbíl
Þegar þú vilt ástandsskoðun á eldra rafkerfi
Ef innstungur, rofar eða tæki virka óeðlilega

Ef slys eða eldur verður

Bregstu rétt við — það getur skipt sköpum.

Mundu þetta

Snertu aldrei manneskju sem fær straum á meðan straumur er á — rjúfðu strauminn fyrst á töflunni ef óhætt er að komast að henni. Notaðu aldrei vatn á rafmagnseld. Hringdu í 112 án tafar við slys eða eld.

Eitthvað sem þarf að skoða?

Sendu okkur fyrirspurn eða hringdu — við förum yfir málið og veitum ráðgjöf án skuldbindingar.

Senda fyrirspurn

Efnið er almenn fræðsla og kemur ekki í stað ráðgjafar fagmanns.